Հնարավորություն

15203113_350428958668628_325264462550293381_n
Մի աղջիկ կանգնած էր բարձրահարկ շենքի տանիքին: Ամուսնու դավաճանության պատճառով նա  ուզում էր կյանքին վերջ տալ: Որոշ ժամանակ համարձակություն չունենալով` այնուամենայնիվ  նա  քայլ արեց: Նա շատ արագ ընկնում էր ներքև, և մահվան վախը լցվել էր սիրտը: Հանկարծ նա զգաց, որ ինչ- որ մեկի գրկում է: Բացելով աչքերը` տեսավ հրեշտակին, որն իրեն պահում էր  ձեռքերում:
-Ինչու՞ թույլ չտվեցիր ընկնել, — զայրացած հարցրեց աղջիկը:
-Ես քեզ բաց կթողնեմ, երբ որ  համաձայնես մեռնել՝ հասկանալով, որ երկրի վրա քեզնից ոչ մի հիշողություն ու ոչինչ չի մնա:
-Ինչպե՞ս — զարմացած հարցրեց աղջիկը:
-Դու չունես երեխաներ, ովքեր հիշեն քեզ,  ունես մայր, ով արդեն ծեր է և շուտով կմահանա: Իսկ մնացածը. նրանք  երկար չեն հիշի քեզ…
-Իսկ իմ ամուսի՞նը: Նա իրեն իմ մահվան մեջ կմեղադրի, ու եթե նրան ողջ կյանքում հետապնդի խղճի խայթը, նա կհիշի ինձ:
-Նման բան չի լինի, նա չի սիրում քեզ, որովհետև երջանիկ է ուրիշի հետ: Նա կարճ ժամանակ կմեղադրի  իրեն, հետո կմոռանա  քեզ:
-Լավ, ես հավատում եմ քեզ: Բայց ես ունեմ իրեր, լուսանկարներ:
— Քո բնակարանը մի տարի հետո  կհրդեհվի, և  քո բոլոր իրերը  կվերածվեն  մոխրի:
— Բայց իմ ընկերներն ունեն իմ լուսանկարները:
— Դու չունես  ընկերներ, —  բավականին սառն  առարկեց հրեշտակը:
— Բայց  իմ ծանոթները … ես ունեմ դպրոցական ընդհանուր լուսանկարներ:
Հանկարծ հրեշտակը սկսեց ձեռքերը թուլացնել :
-Դու ինձ բաց ես թողնում, որովհետև ես քեզ համոզեցի , որ ինձանից հետո հիշողություննե՞ր կմնան, — ծաղրանքով հարցրեց  աղջիկը:
-Ոչ: Պարզապես դու կառչում ես թելիկներից,  այնպես ես  ինձ համոզում, որ ես թողնում եմ` մեռնես, այն դեպքում, երբ ուրիշները կառչում են աննշան հնարավորություններից` ապրելու համար: Ես չեմ ուզում քեզ վրա ծախսել այս ակնթարթները,  որոնց ընթացքում  ես կարող եմ օգնել ուրիշներին: Ես ուզում եմ մարդկանց հնարավորություն տալ ապրելու, այլ ոչ`  մեռնելու:
Աղբյուրը

Ավելին, քան փողը

15203113_350428958668628_325264462550293381_nՄի գործարար խրված էր  պարտքերի մեջ և դուրս գալու ելքը չէր գտնում: Պարտատերերը նեղում էին նրան, մատակարարներն էլ վճարներն էին պահանջում:
Մի օր նա` գլուխը կախ` նստած  այգու նստարանին,  մտածում էր` ինչը կարող է  փրկել իր ընկերությունը սնանկացումից, երբ հանկարծ   մոտենում  է մի ծերուկ և ասում.
-Տեսնում եմ` ձեզ ինչ-որ բան մտահոգում է: Չե՞ք ցանկանա կիսվել ինձ հետ :
Ծերուկը նրան  ուշադիր լսելուց հետո  ասում է.
-Կարծում եմ` ես կարող եմ օգնել ձեզ :
Նա հարցնում է գործարարի անունը, կտրոն է դուրս գրում, տալիս նրան` ասելով.
-Վերցրեք այս փողերը: Ուղիղ մեկ տարի հետո կհանդիպենք այստեղ, և այդ ժամանակ դուք այն կվերադարձնեք:
Հետո ծերունին շրջվում է և անհետանում  նույնքան անսպասելի, որքան որ հայտնվել էր:
Գործարարը նայում է ձեռքի 500000 դոլարանոց կտրոնին` Ջոն Ռոքֆելլերի ստորագրությամբ, ով այդ ժամանակ աշխարհի ամենահարուստ  մարդկանցից մեկն էր:
«Մի ակնթարթում կարող եմ վերջ դնել իմ խնդիրներին»-մտածում է նա: Բայց դրա փոխարեն գործարարը որոշում է կտրոնը դնել չհրկիզվող պահարանը: Միայն այն միտքը, որ ինքն ունի այդքան գումար, ուժ է տալիս  իր բիզնեսը պահպանելու միջոց գտնել: Վերագտած լավատեսությամբ նա կնքում է շահավետ գործարքներ: Նրան հաջողվում է կնքել մի քանի մեծ գործարք: Մի քանի ամսվա ընթացքում  մարում է պարտքերը և նորից մեծ գումար վաստակում:
Ուղիղ մեկ տարի անց նա կտրոնով գալիս է այգի: Պայմանավորված ժամին ծերուկը նորից է հայտնվում: Եվ երբ գործարարը ուզում է նրան վերադարձնել կտրոնը և կիսվել իր հաջողության պատմությամբ, վազում է բուժքույրը և բռնում ծերուկին:
-Ես այնքան ուրախ եմ, որ կարողացա բռնել նրան , — բացականչում է  բուժքույրը: — Հուսով եմ` նա ձեզ չի անհանգստացրել: Նա միշտ փախչում  է տնից և բոլորին պատմում, թե ինքը Ջոն Ռոքֆելլերն է:
Գործարարն զարմանքից  ապշած էր: Ողջ տարվա ընթացքում նա գործարքներ էր կնքել` առնելով-վաճառելովու  վստահ էր, որ կես միլիոն դոլար ունի:
Եվ հանկարծ նա հասկանում է, որ իրական  կամ երևակայական փողերը չեն, որ փոխեցին իր կյանքը, այլ վստահությունը, որն ուժ տվեց   հասնելու այն ամենին, ինչն այժմ ունի:
Թարգմանությունը` Անի Տեր-Ղազարյանի
Աղբյուրը

Արցախյան առած-ասացվածքներ

Սկիզբը 1,2
17553852_279265829196749_3771335971513359541_n

Ապրէլ կա` յըէղ ա, ապրէլ էլ կա` լըղէ յա
Ապրել կա յուղ է, ապրել էլ կա լեղի է:
Ապրէլ կա` արծաթ ա, ապրէլ կա` արկաթ ա
Ապրել կա արծաթ է, ապրել կա երկաթ է:
Ապրէլ կա` մըռնէլան փիսա
Ապրել կա մեռնելուց վատ է:
Մօրը մին օրթնանքը օխտը վըրթըբէդու անէսկ կը քանդի
Մոր մի օրհնանքը յոթ վարդապետի անեծք կքանդի:
Հօրը-մօրան կըման ըշխարքումըս ամմէն հինչ կըքըթէնվա
Հորից-մորից բացի աշխարհում ամեն ինչ կգտնվի:
Հօրը-մօրը ղադիրը չըգյիդօղը Ըստուծէն ղադիրը գյիդալ չի
Հոր-մոր արժեքը չիմացողը Աստծու արժեքն էլ չի իմանա:
Ախճիգյը տուսի պատ ա, տըղան տանը սըթունըն ա
Աղջիկը դրսի պատն է տղան` տան սյունը:
Քուրըն ասում ա` ախպէր օնիմ, ախպէրըն ասում ա` քուր չօնիմ
Քույրն ասում է եղբայր ունեմ, եղբայրն ասում է քույր չունեմ:
Ըսկէսուրը ընգուճէն մինը քառ կը պահէ
Սկեսուրը ականջի մեկը խուլ կպահի:
Հարուստը ջուբէն ա թըխում  քյասիբը` ծույնէրէն
Հարուստը գրպանին է խփում, աղքատը` ծնկներին:
Արտը վէր նըմըրդօթուն անէ, կավը տօնը կը պահ
Արտը որ նամարդություն անի, կովը տունը կպահի:
Անղոնաղ տոնը ավերակ տոնա
Անհյուր տունը ավերակ տուն է:
Խոսքը քյանդիրա, վեր քաշիս, կըրկնանա
Խոսքը պարան է, որ քաշես կերկարի:
Ծյունավ ըրած եղտը պեց կընի
Ձյունով ծածկած կեղտը կբացվի:
Կաթնեն նհետ նի մտածը հոքվին նհետ տուս կկյա
Կաթի հետ մտածը հոգու հետ դուրս կգա:
Ամեն թող ըրած քարու հետա վազ չըն տալ
Ամեն նետած քարի հետևից չեն վաղի:
Հացը`սուլթան, ճուրը` վեզիր, մնացածը` կիզիր-միզիր
Հացը` սուլթան, ջուրը` վեզիր, մնացածը` գզիր-մզիր:
Ներիլը հեշտ ա, մննան քցիլն ա տժեր
Ներելը հեշտ է, մոռանալն է դժվար:
Ցորեն հաց չօնիս, ցորեն լեզու էլ չօնիս
Ցորեն հաց չունես, ցորեն լեզու էլ չունե՞ս:
Չալ օխծ տեսածը չալ չաթվան էլ կվախե
Սև օձ տեսնողը սև պարանից էլ կվախենա:
Հրցնելը համոթ չի, չգիդալն ա համոթ
Հարցնելն ամոթ չէ, չիմանալն է ամոթ:
Ամեն խմորա քյաթա չի թխվում
Ամեն խմորով գաթա չի թխվում:
Թարգմանությունը` Մարինա Հակոբյանի, Քոլեջ, Հիմնական 1-ին կուրս

Չարլի Մքդոնալ

hqdefault
Կարծում եք YouTube-ը կարող է ձեզ հայտնի՞դարձնել: Չարլի Մքդոնալի կյանքում այդպես էլ եղավ:

2007 թ. ապրիլին Չարլի Մքդոնալ անունով  տասնվեցամյա  մի պատանի քննությունների էր պատրաստվում: Եվ քանի որ քննություններին պատրաստվելն անասելի  ձանձրալի  է, նա միացրեց համակարգիչն ու սկսեց թափառել համացանցում: Շուտով գտավ YouTube անունով մի կայք. դիտեց  մի դեռահասի տեսանյութ, որը շատ նման էր իրեն: Դեռահասը նստելէր իր ննջարանում և  համակարգչի հետ խոսում էր  իր ձանձրույթի մասին:
– Ես դրանից լավը կնկահարանեմ,- մտածեց Չարլին: Читать далее

Փոփոխություններ, որոնք մեր կյանք են մտնում համակարգչի և համացանցի հետ միասին

13466083_1751218871785520_1403119869122899321_n

Դժվար է պատկերացնել ժամանակակից ընտանիք, որտեղ չգիտեն և չեն օգտվում համացանցից։ Էլեկտրոնային հարմարանքները, որոնք սարդոստայնի պես կապված են իրար, համարվում են մեր կյանքի անբաժանելի մասը։ Ոմանք դժգոհություն են արտահայտում փոփոխությունների համար, ոմանք էլ շատ գոհ են:
20-25 տարի առաջ մարդիկ չէին էլ պատկերացնում, թե ինչ արագությամբ տեխնիկան և էլեկտրոնիկան կարևոր տեղ կզբաղեցնեն ոչ միայն իրենց մասնագիտական գործունեության մեջ, այլ` առօրյայում։ Չնայած համացանցի հետ կապված տարաձայնություններին` չի կարելի չհամաձայնել, որ նորամուծությունները էականորեն ազդել են մարդկության պատմության վրա։ Եկեք փորձենք ամփոփել այդ փոփոխությունները։
Մարդու կենսագործունեության ոլորտները, որոնք ենթարկվել են փոփոխությունների.

Երեխաների հետ անցկացրած ժամանակը.  ավագ սերնդին մանկության ժամանակ դժվար էր դրսից տուն բերելը։ Տնից  այն կողմ էին բոլոր կարևոր իրադարձությունները։ Այսօրվա երեխաները փաստացի չեն վազվզում փողոցում, նրանց ուշադրությունը կենտրոնացած է նույնիսկ ոչ այնքան հեռուստացույցների էկրաններին, որքան պլանշետների, նոթբուքերի և բջջային հեռախոսների վրա:
Լուսանկարչություն. լուսանկարչի մոտ գնալը կամ պատահական անծանոթին խնդրելը իրեն նկարել սեփական տեսախցիկով, արդեն անցյալում է։ Այսօր «սելֆի» արտահայտությունը լսվում է փողոցներում, համացանցում, հեռուստացույցով։ Նկարել ինքդ քեզ, ավելի ճիշտ քո մարմնի մի մասը, ինքնուրույն՝ օգտագործելով  տեսախցիկը կամ հատուկ բռնիչը, սովորական գործ է։ Գործողությունները կատարվում են առաջին դեմքի կողմից, ով տվյալ պահին տվյալ վայրում է գտնվում։
Ճանապարհորդությունների ժամանակ.  լիցքավորիչը,  հավելյալ հիշողության քարտը կամ«սելֆիի» ձողը մոռանալն  այսօր ավելի սարսափելի են, քան արևայրուքի կամ մոծակների դեմ օգտագործվող քսուքները։  Առանց նման ժամանակակից առաջնային իրերի դիմանալը ստացվում է մեկ օրից ոչ ավել։ Սկսվում են ձանձրույթն ու տրամադրության անկման նոպաները։
Գնում/վաճառք. անպետք իրերից ազատվելու համար հայտարարություն տալը կամ հակառակը՝ շատ կարևոր իրեր ձեռք բերելը, հնարավոր է առանց տանից դուրս գալու։ Բավական է միայն ընտրել տվյալ կայքն ու սեղմել համապատասխան կոճակը։ Անհրաժեշտ հրահանգները կօգնեն լուծել խնդիրը նույնիսկ նորեկներին։ Ոչ միայն իրերն է հնարավոր պատվիրել համացանցում, այլ նաև մթերքը և պատրաստի սնունդը:

Օգնություն անսպասելի իրավիճակների դեպքում. մարդկանց հարմարավետության համար ծրագրավորողները պարզապես դուրս են գալիս իրենց կաշվից։ Նրանց կողմից ստեղծված ծրագրերը հնարավորություն են տալիս լուծել անսպասելի առաջացած խնդիրները։ Ընկերների կամ պատահական ծանոթների օգնությունը կհասնի, երբ նրանք լսեն (տեսնեն) ձեր նամակը:

Խոհարարություն. դուք ցանկանում եք որևէ անսովոր բան պատրաստել, բայց ձեր ձեռքի տակ չկա որևէ բաղադրատոմս։ Իհարկե, կա տարբերակ. հավաքել ծանոթ հեռախոսահամարը և այդ մասին խոսել մայրիկի կամ ընկերուհու հետ։ Բայց ամենակարող համացանցը ավելի շուտ օգնության կհասնի` իրականացնելու  ձեր ֆանտաստիկ միտքը։ Մանրամասնորեն  ներկայացված  բաղադրատոմսերով ու խորհուրդներով կայքը  մեր կյանքը վերածում է «սովորական հեքիաթի»:

Ընկերոջը կամ սիրելիին փնտրելը. ընկերական կապերը, հետաքրքիր ծանոթությունները, նույնիսկ սերը կարելի է գտնել համացանցի միջոցով։ Ինչպես ասում են «համացանցային կապերը՝ ձեզ օգնական»: Իհարկե, սրիկաներն ու կասկածելի մարդիկ այնտեղ էլ բավականին են։ Այսօր նրանք տեղափոխվել են վիրտուալ աշխարհ։ Բայց նրանք միշտ իրական կյանքում էլ են եղել։ Սակայն նրա անձի մասին ավելի շատ բան կարելի է իմանալ նախքան հանդիպելը։ Իսկ խանդի պատճառ կարող է հանդիսանալ երկրորդ կեսի անմեղ սիրախաղը Ֆեյսբուքով:

Ֆիլմերի և բազմասերիանոց սերիալների դիտումը. հիշու՞մ եք մոտավորապես տասը տարի առաջ ինչ ողբերգություն էր բաց թողնել սիրելի ֆիլմը կամ սերիալի հերթական սերիան։ Այսօր դա կարելի է անել ցանկացած պահի՝ տեղավորվելով համակարգչի կամ թվային հեռուստացույցի առջև։ Այդ հնարավորությունը հատկապես տպավորիչ է սերիալների սիրահարների համար։ Հիմա մի ողջ երեկո կարելի է դիտել ողջ ցիկլը։ Կարևորը` կարողանալ ժամանակին դադար տալ:

Ինտելեկտուալ գործունեությունը. տեղեկություններ, քիչ հայտնի փաստերի, անհասկանալի տերմինների և արտահայտությունների փնտրումը հեշտորեն կարելի է գտնել փնտրման կամ «Վիքիպեդիայի» շնորհիվ։ Նման քանակի տեղեկության և նրա հասանելիության մասին մեր ծնողները չէին էլ երազել:
Թարգմանությունը` Քոլեջի սովորող Գոհար Գաբրիելյանի:
Աղբյուրը

 

Մոնոկլը, պենսնեն, լոռնետը` անցած դարաշրջանի ուրվականներ

c0a707806d788652e2afe4b17e663516

Պարզապես աներևակայելի է, թե մարդն իր կյանքը հեշտացնելու համար ինչքան օգտակար բաներ է հորինել: Ակնոցը այդպիսի գյուտերից մեկն է; Ժամանակակից սերնդի համար անասելի օգտակար և պարզապես անհրաժեշտ այդ պիտույքը թույլ է տալիս մարդուն կարգավորել տեսողությունը` ուղղելով բնության սխալները. չէ որ նա էլ կատարյալ չէ:
Եթե հայացք նետենք անցյալին, հատկապես  19-րդ դարի առաջին կեսին, ապա ակնոցի ծագումը կարող է բավականին հետաքրքիր և գրավիչ թվալ: Իհարկե, այն հեռավոր ժամանակներում տեսողությունը  չէին կարգավորում  ժամանակակից ակնոցների օգնությամբ. այդ դարաշրջանի օպտիկայի աշխարհը, որը ցուցադրվում է տարբեր թանգարաններում, պատկերասրահներում, ցուցահանդեսներում և ռետրո-խանութներում,  զգալիորեն տարբերվում է այսօրվանից: 19-րդ դարում հայտնի էին այնպիսի օպտիկական պիտույքներ, ինչպիսիք էին մոնոկլը, պենսնեն, լոռնետը:
Լոռնետ
Լոռնետը 19-րդ դարի յուրաքանչյուր հայտնի արիստոկրատի անփոխարինելի ատրիբուտն է եղել: Այն ստեղծվել է դեռևս 1780 թվականին, բայց իր հանրաճանաչության գագաթնակետին է հասել միայն 19-րդ դարում: Լոռնետը իրար միացող հատուկ բռնատեղով կլոր ոսպնյակների զույգ է:
1911թվականին օպտիկա արտադրող գերմանական Rodenstock ընկերությունը ուներ  լոռնետի տարբեր մոդելների  մոտ 30  նմուշակազմ:
Լոռնետը ոչ միայն լավացնում էր տեսողությունը, այլ կրողին տալիս էր նրբինություն և որոշակի նրբաճաշակություն: Դրա համար էլ զարմանալի չէ, որ մեծ համբավ ունեցող  այդ պիտույքը գործածում էին գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչները: 19-րդ դարի լոռնետը ինչ-որ չափով համարվում էր նաև ոսկերչական իր, որովհետև հաճախ պատրաստվում էր փղոսկրից և զարդարվում թանկարժեք քարերով ու  մետաղներով; Այն գեղեցիկ, հաճելի զարդարանք էր կնոջ ձեռքին: 19-ր դարի տիկնանց միշտ «ուղեկցում էր» լոռնետը, մանավանդ թատրոն կամ օպերա հաճախելիս; Նրա օգնությամբ կինը կարողանում էր ընդգծել իր շարժումների նրբագեղությունը և կապը բարձր խավի հետ:
Հարկ է նշել, որ լոռնետի կիրառությունը աշխարհիկ հավաքույթներում իսկական արվեստ էր, իսկ 19-րդ դարի յուրաքանչյուր աղջիկ գիտեր լոռնետի գործածության  եղանակ, որի օգնությամբ  հնարավորություն ուներ երկրպագուին  նշան տալ: Շատ չանցած առօրյայում հայտնվեցին ծալովի նմուշօրինակներ` գեղեցիկ շղթաներով կամ ժապավեններով, որոնք տիկնայք կրեցին  մինչև 20-րդ դարի կեսերը: Նույնիսկ արևային և տեսողությունը շտկող ժամանակակից ակնոցների հայտնվելուց հետո էլ լոռնետները չկորցրին  իրենց  հանրաճանաչությունը և արժանի տեղ էին գրավում աշխարհիկ կյանքում` մնալով  որպես նորաոճ և արդիական պիտույք` մինչև  անգամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո:
Մոնոկլ
 Մինչ բարձր դասի տիկնայք զվարճանում էին լոռնետներով, 19-րդ դարի տղամարդիկ նախապատվությունը տալիս էին մոնոկլին: Այս օպտիկական պիտույքը ոչ մեծ կլոր ոսպնյակ է  շղթայիկով, որը  իր փոքրիկ չափի շնորհիվ գերազանց  նստում է ակնախոռոչում:
Եթե կինը մոնոկլ էր կրում, դա  հասարակության մոտ  զայրույթ էր առաջացնում և ընկալվում էր որպես մարտակոչ ընդդեմ հասարակության  պայմանականություններին: Իր համարձակությամբ հայտնի ժորժ Սանդը, մոնոկլը դնելով աչքին, այն ուղղում է տղամարդուն`դրանով շփոթեցնելով ու գայթակղելով նրան:
19-րդ դարում մոնոկլը համարվում էր շքեղություն և խոսում էր այն կրողի բարեկեցության և հասարակական  դիրքի մասին: Այդ պիտույքը պահվում էր ակնախոռոչում հատուկ միմիկայի շնորհիվ: Հարկ է նշել, որ մոնոկլ կրելը իսկական արվեստ էր, քանի որ այդ առարկան չունի ոչ մի բռնիչ ու բռնակ: Այդ պատճառով էլ, տուրք տալով նորաձևությանը,  տղամարդիկ ստիպված էին լինում զսպել իրենց հույզերն ու կաշկանդել միմիկան, որպեսզի հանկարծ մոնոկլը չընկնի:
20-րդ դարի սկզբներին մոնոկլը թեթևակի կորցրեց իր  էլիտարությունը ու դարձավ ինքնավստահ ու էլեգանտ տղամարդու ատրիբուտ: Մոնոկլը հայտնի էր ինչպես տեսողության խնդիր ունեցող մարդկանց , այնպես էլ բացարձակապես առողջ մարդկանց շրջանում:
Պենսնե
Պենսնե կրելը  19-րդ դարում  միայն հայտնի մարդկանց մենաշնորհն էր:: Պենսնեն գործնականում ժամանակակից ակնոցի «նախահայրն է», իրենից ներկայացնում էր երկու ոսպնյակ շրջանակով`  առանց բռնիչի և բռնակի, բայց քթարմատի վրա փոքր լծաղեղով:
19-րդ դարում այն պատրաստում էին կրիայի պատյանից, կաուչուկից և պողպատից: Օպտիկական այս պիտույքը ունի  հատուկ շղթայիկ կամ քորոց,  որոնց օգնությամբ պենսնեն ամրացնում են հագուստին կամ  այն պետք չլինելու դեպքում` թաքցնում: Այդ ակնոցը տիրոջը  դարձնում  է պերճաշուք և կարևոր, բոլոր մեծ մարդիկ իրենց պարտքն էին համարում պենսնե օգտագործել:
Հարկ է ընդգծել, որ դրանք հայտնի էին ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց շրջանում, վերջիններիս համար թողարկում էին ավելի նուրբ նմուշներ:
Նման պահանջարկի հետ կապված`  պենսնեի նմուշակազմը բավականին բազմազան ու հարուստ էր:
Այդ  ակնոցի ընտրության հարցում անհրաժեշտ էր  հատուկ մանրազննություն. չէ՞ որ միայն ոսպնյակների ճիշտ ընտրության դեպքում կարելի էր «վաստակել» քթի խրոնիկ հիվանդություն: Այդ իսկ պատճառով սկսեցին հատուկ ուշադրություն դարձնել լծաղեղների ձևերին:

Թարգմանությունը` Կարինե Պետրոսյանի:
Աղբյուրը

 

ՀԵՌՈՒՍՏԱՑՈՒՅՑԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ

Ջաննի Ռոդարի

Մի անգամ երեկոյան սինյոր Վերուչին աշխատանքից վերադառնում էր տուն։ Նա ծառայող էր և աշխատում էր, եթե չեմ սխալվում, փոստատանը։ Սակայն նա կարող էր նաև ատամնաբույժ լինել կամ՝ ինժեներ։ Մենք կարող ենք նրա համար ցանկացած մասնագիտություն պատկերացնել։ Կարո՞ղ ենք, օրինակ, նրան բեղերով ու մորուքով պատկերացնել։ Հրաշալի է, թող ուրեմն բեղերով և մորուքով լինի։ Իսկ հիմա փորձենք երևակայել, թե ինչպես է նա հագնվում, ինչպիսին է նրա քայլվածքը, ինչպես է խոսում։ Հիմա նա քթի տակ ինքն իրեն ինչ-որ բան է խոսում։ Եկեք թաքուն լսենք։
— Տո՛ւն, վերջապես տուն եմ գնում։ «Հարազատ տուն, երջանիկ կացարան, համեստ, խաղաղ, թանկագին…» Էլ չե՛մ կարող։ Այնքա՜ն եմ հոգնել։ Ամբողջ օրը վազվզոց է, շուրջբոլորն այնքան ժողովուրդ կա, փողոցում՝ ամբոխ, մեքենաների անընդհատ հոսք… Հիմա կգնամ, կփակեմ դուռը, տիկնայք և պարոնայք, և՝ հաջողություն բոլորիդ։ Այլևս ձեզ չեմ տեսնի։ Տանս շեմից ներս կմտնեմ և ամբողջ աշխարհը կմնա դռներից այն կողմ… Էդ մեկը որ դեռևս կարող եմ անել… Ահա այսպես։ Վերջապես ես մենակ եմ… Հրաշալի է… Նախ և առաջ՝ կորչի՜ այս փողկապը… Հիմա կոշիկները դեն կնետենք… Կմիացնենք հեռուստացույցը… Հետո կնստենք բազկաթոռին, ոտքերը կդնենք փոքրիկ աթոռակին, ծխախոտը կվերցնենք… Վե՛րջ, հիմա ինձ լավ եմ զգում, իսկ որ ամենակարևորն է՝ վերջապե՜ս մենակ եմ… Ես … Իսկ դո՞ւք ով եք… Որտեղի՞ց հայտնվեցիք։
Սինյոր Վերուչիին մեղմ ժպտում էր մի սիրունիկ սինյորինա։ Մի վայրկյան առաջ նա դեռևս սենյակում չէր, իսկ հիմա նստել էր իր դիմաց՝ բազմոցին, և ժպտալով ուղղում էր հուլունքները։
— Չե՞ք ճանաչում։ Ես հաղորդավարուհին եմ։ Դուք միացրիք հեռուստացույցը և ահա ես այստեղ եմ։ Հիմա ձեզ վերջին նորությունները կհաղորդեմ։
Սինյոր Վերուչին զայրացավ.
— Ամոթ ունեցեք։ Դուք ոչ թե հեռուստացույցի էկրանին եք, ինչպես որ պիտի լիներ, այլ իմ տանը, և նստել եք իմ բազմոցին։
— Բայց, ախր, ի՞նչ տարբերություն։ Երբ ես հեռուստացույցի էկրանին եմ լինում, միևնույնն է, դարձյալ ձեր տանն եմ, և ձեզ հետ եմ խոսում…
— Բայց ինչպե՞ս այստեղ հայտնվեցիք։ Ես նույնիսկ չնկատեցի… Դուք, ի՞նչ է, ինձանից թաքո՞ւն տուն մտաք։
— Չարժե դրա վրա գլուխ կոտրել… Դե ինչ, ձեզ հետաքրքրո՞ւմ են վերջին նորությունները։
Սինյոր Վերուչին համակերպվեց.

— Դա, իհարկե, այնքան էլ համոզիչ չէ… բայց… Ինչպես կուզեք…
Սիրունիկ սինյորինան կոկորդը մաքրեց և սկսեց։
— Եվ այսպես. «Ողջ Անգլիայում շարունակում են փնտրել «Ռիդինգ» բանտից փախած վտանգավոր ավազակին։ Ոստիկանության կոմիսարը հայտնել է, որ իր կարծիքով հանցագործը թաքնվել է անտառում։
Այդ պահին սինյոր Վերուչին մի ձայն լսեց, որը գալիս էր ո՛չ հեռուստացույցից, ո՛չ էլ հաղորդավարից, այլ՝ իր թիկունքից։ Ձայնն ասաց։
— Հիմարությո՛ւն։
— Իսկ սա՞ ով է,- տեղից վեր թռավ սինյոր Վերուչին։
— Ախր սա հենց ավազակն է,- բացականչեց հաղորդավարուհին՝ տեղից չշարժվելով։- Տեսե՛ք, նա ձեր բազկաթոռի հետևում է թաքնվել։
— Հիմարությո՛ւն,- կրկնեց ձայնը,- էդ էր մնացել, որ ձեզ ասեմ, թե որտեղ եմ թաքնվում…
Սինյոր Վերուչին վեր թռավ տեղից, նայեց այն կողմ, որտեղից ձայնն էր գալիս, և փրփրեց.
— Ինչպե՞ս եք համարձակվում։ Տեսե՛ք, նույնիսկ զինված է։ Ավազակն իմ տանն է։ Գժվե՜լ կարելի է։
— Բայց դուք ինքներդ եք ինձ հրավիրել,- ասաց ավազակը՝ դուրս գալով թաքստոցից։
— Ե՞ս։ Լա՜վ էլ հորինել եք։ Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ես ավազակին տուն եմ հրավիրում՝ միասին մի գավաթ խմելու…
— Ի դեպ, ես չէի հրաժարվի։
— Ինչի՞ց։
— Մի գավաթից։
— Ախր դուք ոչ միայն ավազակ եք, այլ նաև՝ անպատկառ։ Նախ, ես հայտարարում եմ, որ Ձեզ չեմ ճանաչում ։ Երկրորդ, Դուք հայտնվել եք այստեղ հակառակ իմ ցանկության։ Դո՛ւք, սինորի՛նա, դրա վկան եք։
— Ո՛չ, սինյոր Վերուչի,- պատասխանեց հաղորդավարուհին,- ես չեմ կարող վկա լինել, որքան էլ մեծ լինի ձեր ցանկությունը։ Ախր, դուք ինքներդ միացրիք հեռուստացույցը։
— Ահա թե ի՜նչ, ուրեմն այս ավազակը նույնպե՞ս…
— Իհա՛րկե, նա նույնպես ձեր տանն է հայտնվել հեռուստացույցից, ինչպես և ես։
— Մի խոսքով,- ասաց ավազակը,- դուք ինձ մի գավաթ գինի հյուրասիրելո՞ւ եք, թե՞ ոչ։
— Խնդրեմ,- պատասխանեց սինյոր Վերուչին,- անցե՛ք, նստե՛ք, տեղավորվե՛ք՝ ինչպես ձեր տանը։
Ինձ համար արդեն պարզ է, որ ես այստեղ ոչ ոք եմ։ Սա ի՛մ տունն է, բայց ես այստեղ տանտեր չեմ։ Դուռը փակ է, պատուհանները՝ նույնպես, բայց մարդիկ ազատ մտնում են տուն և ինչ ուզում՝ անում են…
— Բայց դուք շատ եք ձգձգում էդ մի գավաթ գինին բերելը,- նկատեց ավազակը։
— Իսկ ե՞ս ինչ անեմ, շարունակե՞մ նորությունները հաղորդել,- հարցրեց հաղորդավարուհին։
Եվ սինյոր Վերուչին պատասխանեց.
— Իսկ ինչու չէ, ինձ համար նույնիսկ հետաքրքիր է, թե ինչո՞վ է ավարտվելու այս պատմությունը։
Եվ սինյորինան սկսեց կարդալ հաղորդավարի անտարբեր ձայնով. «Իմաստաբանական զորքերի հրամանատար գեներալ Բոլոն , հայտարարել է, որ նորից պատերազմական գործողություններ է սկսելու Պլանավիա հանրապետության դեմ, և որ պատերազմը կավարտվի Նոր տարուց ոչ շուտ»։
— Դա այնքան էլ ճիշտ չէ,- ընդհատեց նրան ինչ-որ ձայն, և զգեստապահարանի դուռը թափով բացվեց։
Սինյոր Վերուչին ցնցվեց.
-Ի՞նչ։ Հա՛, հասկացա․․․Գեներալ Բոլոն եք, չէ՞։ Իսկ ի՞նչ էիք անում իմ պահարանում։
— Դժվար թե դա ձեզ հետաքրքրի ,- հանգիստ պատասխանեց գեներալը։
— Այնումենայնիվ, ես ուզում եմ իմանալ,- համառորեն շարունակեց սինյոր Վերուչին,- ի՞նչ էիք այնտեղ անում։ Ռումբե՞ր։ Ռումբեր ի՛մ պահարանում… և ի՛մ բնակարանում։ Բայց, ասացե՛ք, ես ի՞նչ կապ ունեմ ձեր պատերազմի հետ։
-Իմ գործը, թանկագին սինյոր,- ասաց գեներալ Բոլոն,- իմաստաբանական զորքերը ղեկավարելը և Պլանավիայի տարածքը գրավելն է, ոչ թե ձեր հարցերին պատասխանելը։ Ես եկել եմ ասելու սինյորինային, որ իմ հայտարարությունը ճիշտ չի հաղորդվել։ Ես այսպես եմ ասել. «Պատերազմը կավարտվի մինչև Նոր տարի, քանի որ ես կոչնչացնեմ բոլորին, բոլոր պլանավիացիներին՝ մինչև վերջին մարդը, երկրի երեսից կջնջեմ նրանց քաղաքները, նրանց երկիրը անապատ կդարձնեմ։ Այստեղ խոսակցությանը ցանկացավ միջամտել ավազակը.
— Չէ՛, դուք միայն լսեք նրան։ Ինչպիսի՜ եռանդ, ինչպիսի՜ ծրագրեր։ Իսկ ինձ՝ խեղճ գողիս, Անգլիայով մեկ հետապնդում են։ Ես, այնուամենայնիվ, կուզեի իմանալ, թե մեզանից ո՞ր մեկն է իսկական ավազակը…
— Իսկ ես,- ճչաց սինյոր Վերուչին,- ուզում եմ իմանալ,թե երբ դուք բոլորդ կհեռանաք այստեղից ։ Դուք՝ սիրելի սինյորինա, և դուք՝ սինյոր ավազակ, և դուք՝ սինյոր գեներալ… Սա ի՛մ տուն է, և ես ուզում եմ այստեղ մենակ մնալ։ Ինձ ամենևին չի հետաքրքրում, թե ինչ եք անում դուք ու ինչ եք խոսում։ Բայց ես ձեր հախից կգամ և բոլորիդ դուրս կհանեմ։ Ես ոստիկանություն կկանչեմ և կհայատարարեմ, որ դուք ներխուժել եք իմ տուն։ Հենց այդպես։ Ես կկանչեմ կարաբիներներին, փողոցային երթևեկությունը կարգավորողներին, հրշեջներին… բոլորին կանչեմ։ Ես ուզում եմ հասկանալ, ե՞ս եմ իմ տանը տերը, թե՞ ոչ… Ես վերջապես ուզում եմ․․․
Բայց այդ ընթացքում, երբ հեռուստատեսության հաղորդավարուհին վերջին նորություն­ներն էր կարդում, հանգստանալ երազող սինյոր Վերուչիիի բնակարանը լցվեց տարբեր տեսակի մարդկանցով։ Այստեղ հայտնվեցին քաղցից ուժասպառ ինչ-որ մարդիկ, զորավարժություններից տանջված զինվորներ, ճառեր ասող քաղաքական գործիչներ, խցանումների մեջ մնացած վարորդներ, մարզիկներ, գործադուլ անող բանվորներ, նույնիսկ օդաչու, որը պատրաստվում էր ռումբեր նետել… Բազմաձայն խոսքը, ճիչերը, աղմուկը, աղաղակները, երգեցողությունը և աշխարհի տարբեր լեզուներով հայհոյանքը խառնվում էին շարժիչների հռնդոցին, ռումբերի պայթյուններին և տանկերի դղրդոցին։
— Բավակա՜ն է,- գոռաց սինյոր Վերուչին ։ — Սա դավաճանությո՜ւն է։ Սա բռնությո՜ւն է։ Բավակա՜ն է։ Բավակա՜ն է։

 ԱՌԱՋԻՆ ԱՎԱՐՏ
Հանկարծ լսվեց դռան զանգի ձայնը։
— Ո՞վ է։
— Բացե՛ք
Փա՜ռք Աստծո, կարաբիներներն էին։ Նրանց կանչել էր հարևանը, որն անհանգստացել էր սինյոր Վերուչիի բնակարանից լսվող ուժեղ աղմուկի ու պայթյունների ձայներից։
— Տեղներիցդ չշարժվե՛ք։ Ձեռքներդ վե՛ր։ Ցույց տվեք փաստաթղթերը։
— Շնորհակալությո՛ւն,- հանգիստ շունչ քաշեց սինյոր Վերուչին՝ փռվելով իր սիրելի բազմոցին։- Շնորհակալությո՛ւն։ Տարե՛ք նրանց բոլորին։ Ոչ մեկին չեմ ուզում տեսնել։ Սրանք բոլորը կասկածելի մարդիկ են։
— Սինյորինան նո՞ւյնպես։
— Այո՛, նա նույնպես։ Նա ոչ մի իրավունք չուներ իմ տուն բերել այս ողջ հրոսակախումբը։
— Համաձայն եմ, սինյոր Վերուչի,- ասաց կարաբիներների հրամանատարը,- դուք անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունք ունեք ։ Ես բոլորին բանտ կուղարկեմ ։ Կուզե՞ք ձեզ համար սուրճ եփեմ։
— Շնորհակալությո՛ւն։ Ես ինքս։ Առանց կոֆեինի, թե չէ չեմ կարողանա քնել։

ԵՐԿՐՈՐԴ  ԱՎԱՐՏ
Հանկարծ… սինյոր Վերուչին լռեց։ Նրա գլխում մի լավ միտք ծագեց։ Ժպտալով բոլորին, ովքեր հետաքրքրությամբ իրեն էին նայում, նա կամացուկ մոտեցավ հեռուստացույցին, և, համոզվելով, որ ոչ մեկը չի կարող խանգարել իրեն, անսպասելի կտրուկ շարժումով անջատեց այն։ Առաջինն անհետացավ հաղորդավարը։ Հետո մեկը մյուսի հետևից անհետացան ավազակը, գեներալը, երգիչներն ու մարզիկները, բանակներն ու ժողովուրդները։ Ի՜նչ հեշտ էր, այնպես չէ՞։
Բավական է անջատել հեռուստացույցը, և աշխարհն իսկույն կանհետանա, կմնա մեր տան պատերից այն կողմ, կվերադառնա մեր հանգիստը…
Հաղթանակած մնալով կռվի դաշտում՝ սինյոր Վերուչին ինքն իրեն ժպտաց և վառեց ծխախոտը։

ԵՐՐՈՐԴ ԱՎԱՐՏ
Հանկարծ… սինյոր Վերուչին լռեց։
Նա հասկացա՞վ։
Այո՛, հասկացավ։
Ի՞նչ։
Որ բավական չէ դռները փակել՝ աշխարհից, մարդկանցից, նրանց հոգսերից ու խնդիրներից անջատվելու համար։ Որ ոչ մեկը չի կարող ուրախանալ, կյանքը վայելել՝ իմանալով (իսկ դրա համար բավական է միացնել հեռուստացույցը), որ դեռ կան մարդիկ, որոնց համար վատ է, որոնք տանջվում ու մահանում են, մոտիկ, թե՝ հեռու, բայց մեր ընդհանուր Երկրագնդի վրա։ Իսկ այն մեկն է բոլորիս համար, մեր ընդհանուր տունն է։